Covid-19 Sözlüğü

Dünyadaki ilk COVID-19 vakası Aralık 2019’da tanımlanırken, bu hastalıktan etkilenen ülke ve insan sayısı günden güne artmaktadır. Bununla birlikte Dünya Sağlık Örgütü, 2020 yılının Mart ayında bu hastalığı dünyayı etkisi altına alan pandemi olarak ilan etmiştir.

Bu sebeple içinde bulunduğumuz bu dönem oldukça etkili ve doğru iletişim kurmayı önemli hale getiriyor. Koronavirüs ile ilgili yapılan haberlerde, yazılan yazılarda ve makalelerde daha önceden bilmediğimiz fakat son aylarda sıklıkla duyduğumuz bazı kelimeler hayatımıza girmiştir. Kullanılan bu kelime dağarcığının konuyla ilgili olan veya olmayan herkes tarafından anlaşılması ve tüm belgelerin tutarlı bir terminolojiye sahip olması önemlidir.

Hazırladığımız bu sözlük, dil uzmanları ve bu salgın bağlamında bilgi yaymaktan sorumlu olanlar için bir araç olarak tasarlanmıştır ve düzenli olarak güncellenecek ve geliştirilecek dinamik bir yapıda olması planlanmıştır.

A

ACE İnhibitörü
Anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri (ACE), genelde yüksek tansiyon ve konjestif kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan bir ilaç türüdür.

Bu gruptaki ilaçlar kan damarlarının genişletilmesi ve kan hacminin düşürülmesine yol açar. Böylece kan basıncını ve kalbin ihtiyaç duyduğu oksijen miktarını düşürür.

Ayrıntılı bilgi için bu makaleye göz atabilirsiniz.

Antijen
Vücuda girdiğinde bağışıklık sistemi tarafından antikor üretimine yol açan yabancı moleküllerdir. Bu, bağışıklık sisteminizin maddeyi tanımadığı ve onunla savaşmaya çalıştığı anlamına gelir. Bir antijen, ortamdan gelen kimyasallar, bakteriler, virüsler veya polen gibi bir madde olabilir. Vücudun içinde antijen de oluşabilir.

Ayrıntılı bilgi için bu makaleye göz atabilirsiniz.

Antikor
Herhangi bir hastalığa neden olan etkenleri zararsız duruma getirmek için vücudun ürettiği organik bağışıklık maddesidir.

Ayrıntılı bilgi için bu habere göz atabilirsiniz.

Asemptomatik
Tıpta, bir hasta bir hastalık veya enfeksiyon için taşıyıcıysa, ancak hiçbir belirti yaşamıyorsa, hastalık asemptomatik kabul edilir. Bir durum, genellikle ilişkili olduğu gözle görülür semptomları göstermezse asemptomatik olabilir. Asemptomatik enfeksiyonlara subklinik enfeksiyonlar da denir.
Aşı
Bazı virüsler karşısında etkisiz kalabilecek antikorların harekete geçmesi için kullanılan ve kas, damar ya da ağız yoluyla vücuda verilen eriyik. Vücuda aşı yolu ile zayıflatılmış veya öldürülmüş mikrop verilirse, vücut bu mikropların maddelerine karşı antikor üreterek direnç kazanır.

B

Bağışıklık Sistemi
Bir canlıdaki hastalıklara karşı savunma mekanizmasını oluşturan, patojenleri ve tümör hücrelerini tanıyıp onları yok eden, vücudu yabancı ve zararlı maddelerden koruyan karmaşık bir sistemdir. Kısacası vücudu hastalıklara karşı koruyan bir savunma kalkanıdır.

Kaynak: Avrasya Hospital

Ayrıntılı bilgi için bu habere göz atabilirsiniz.

Bağışıklık Sistemi Baskılanmış
Kişinin bağışıklık sisteminin enfeksiyona karşı normal bir reaksiyon verme yetisinin azalmasıdır.
Betakoronavirüs
Esas olarak yarasaları enfekte etmekle, ancak insanlar, develer ve tavşanlar gibi diğer türlere de bulaşabilen ve yarasa gen havuzundan gelen virüs cinsleridir.

Ayrıntılı bilgi için bu makaleye göz atabilirsiniz.

Ç

Çan Eğrisini Düzleştirmek
Birim zamanda daha az sayıda insanın hastalığa yakalanması ilkesidir. Virüsün yavaşlatılarak hastanelerin ve ülkelerin altyapısının yoğunluktan çökmesini engelleme amacını taşımaktadır.

Ayrıntılı bilgi için bu yazıya göz atabilirsiniz.

D

Damlacık Saçılması
Bulaşıcı hastalık için, hapşırma, öksürme veya konuşma yoluyla üretilen nispeten büyük, kısa menzilli (6 metreden az) solunum damlacıklarını içeren bir bulaşma şekli.

Kaynak: CDC 

Dezenfeksiyon
Cansız ortamdaki mikroorganizmaların öldürülmesi veya üremelerinin durdurulması işlemidir. Bu amaçla kullanılan kimyasal maddelere dezenfektan denir.

Ayrıntılı bilgi için bu yazıya göz atabilirsiniz.

E

Elektif Cerrahi
Aciliyeti ve önemi olmayan prosedürler olarak kabul edilir. ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri, toplumda yaygın hastalıkların görüldüğü dönemlerde elektif prosedürlerin, cerrahilerin ve acil olmayan, ayakta tedavi edilen hasta ziyaretlerinin ertelenmesini tavsiye etmektedir.

Kaynak: CDC 

Enfeksiyon
Enfeksiyon, bakteri, virüs, mantar veya diğer organizmaların vücuda girip hücrelerde tutunarak üremesi sürecine verilen addır.

Ayrıntılı bilgi için bu yazıya göz atabilirsiniz.

Enfekte
Enfeksiyon geçiren kişi.
Entübasyon
Kişi kendi başına nefes alamadığında kullanılan bir prosedürdür. Hekim, ciğerlerlere hava girmesini ve çıkmasını kolaylaştırmak için boğaza ve nefes borusuna bir tüp koyar. Ventilatör adı verilen bir makine havada ekstra oksijenle pompalanır. Ardından karbondioksit (CO2) ile dolu havayı solumaya yardımcı olur. Buna mekanik havalandırma denir. Oksijeni ve CO2’yi sağlıklı seviyelerde tutmaya yardımcı olur.
Entübe
Tedavisinde entübasyon yönteminin kullanıldığı hasta.
Epidemi
Hastalık vakalarının bir toplum veya bölgedeki varlığının, sağlıkla ilgili özel davranış veya diğer sağlıkla ilgili olayların, normal beklentiden dikkate değer fazlalığıdır.

Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı 

Epidemiyoloji
Toplumdaki hastalık, kaza ve sağlıkla ilgili durumların dağılımını, görülme sıklıklarını ve bunları etkileyen belirteçleri inceleyen bir tıp bilimi dalı.

Kaynak: DSÖ

F

Filyasyon
Bulaşıcı bir hastalıkla ilgili temas zincirinin taranması işleminin adıdır.

Ayrıntılı bilgi için bu habere göz atabilirsiniz.

Fomit
Parazit ya da mikrop gibi enfeksiyon etkenlerini taşıyabilen herhangi bir cansız objedir. Yatak, havlu, araba kolu, kağıt ya da bozuk para, ameliyat malzemeleri vb. örnek olarak gösterilebilir. 

G

Güvenlik Kordonu
Hastalığın yayılmasını durdurmak için hastalık teşhisi konmuş herhangi bir kişinin bir topluluk, bölge veya ülke gibi tanımlanmış bir coğrafi alandan ayrılmasını önleyen bir önlem.

H

Halk Sağlığı
Bireylerin sağlığının korunmasını konu edinen bilim dalı.
Hidroksiklorokin
Plaquenil adı altında satılan hidroksiklorokin (HCQ), belirli sıtma türlerinin önlenmesi ve tedavisi için kullanılan bir ilaçtır.Madde özellikle klorokine cevap veren sıtma hastalığı için kullanılır. Ağız yoluyla alınır. Ayrıca COVID-19 enfeksiyonları için deneysel bir tedavi olarak kullanılmaktadır.

Ayrıntılı bilgi için bu makaleye göz atabilirsiniz.

İ

İzolasyon
Hastalık teşhisi konmuş kişilerin sağlıklı bireylerden, hastalığın yayılmasını engellemek için uzak durmasına denir. Tecrit. 
İzopropil Alkol
İzopropanol olarakta bilinen izopropil alkol; berrak, etanol ve aseton karışımı bir kokuya sahip; yanıcı karakterde, ev ve endüstriyel alanlarda kullanılabilen, temizlik ve leke çıkarıcı özelliğe sahip bir alkol türüdür.

K

Karantina
Bulaşıcı bir hastalığın yayılmasını önlemek için belli bir bölgenin veya yerin kontrol altında tutulup giriş çıkışların engellenmesi biçiminde uygulanan sağlık önlemidir.

Kaynak: CDC 

Kinin
Amazon’da yetişen Cinchona ağacının kabuğundan elde edilen kinin maddesi, hem sıtma ile savaşta, hem de sıtmaya karşı kullanılan sentetik ilaçların geliştirilmesinde moleküler model görevini yapmıştır. COVID-19 salgınından sonra tedavi amaçlı kullanılması gündeme gelmiştir fakat bilimsel bir gerçekliği bulunmamaktadır.

Ayrıntılı bilgi için bu sayfaya göz atabilirsiniz.

Ayrıca Türk Eczacılar Birliği 24.03.2020 tarihinde “Kinin içeren toniklerin Covid-19 hastalığından koruduğu” şeklindeki spekülatif bilgilerin yaygınlaşması hakkında bir bildiri yayınlamıştır.

Kişisel Koruyucu Ekipman (Donanım)
Özellikle sağlık çalışanlarının bulundukları ortamda önce kendileri sonra da çevrelerinin güvenliğini korumak için kullandıkları malzemeler. Bu ekipman içerisinde eldiven, maske, yüz koruyucu, tıbbi tulum, önlük sayılabilir.

Ayrıntılı bilgi için bu yazıya göz atabilirsiniz.

Konak Hücre
İçinde virüslerin çoğaldığı veya virüs tarafından enfekte edilen hücredir.
Kontamine
Virüsün bir yüzeye, bir nesneye ya da bir uzvumuza bulamış olma halini anlatmak için kullanılır. Kabaca virüs tarafından kirletilme hali diye tanımlanabilir.

Ayrıntılı bilgi için bu yazıya göz atabilirsiniz.

Koronavirüs
Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS-CoV) ve Şiddetli Akut Solunum Sendromu (SARS-CoV) gibi soğuk algınlığından daha ciddi hastalıklara neden olan bir virüs ailesi. COVID-19’a neden olan ve yakın zamanda keşfedilen yeni koronavirüs, SARS-CoV-2 olarak adlandırılmıştır.

Kaynak: DSÖ

KOVID-19
Yeni koronavirüs SARS-CoV-2’nin neden olduğu hastalığın adı ve “Coronavirus Hastalığı 2019” un kısaltmasıdır.

Kaynak: DSÖ 

Kuluçka Süresi
Virüsle karşılaştıktan ilk belirtilerin ortaya çıkmasına kadar geçen süre.

Ayrıntılı bilgi için bu makaleye göz atabilirsiniz.

M

Mikroorganizmalar
Çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük ve tek hücreli canlılardır. Bakteriler, mayalar, küfler, algler ve protozoa temel mikroorganizmalardır. Şapkalı mantarlar, yosunlar, likenler de aslında mikroorganizmalardır, ancak bunlarda farklılaşmış hücreler ve/veya birleşmiş hücreler olduğu için normal bitkilere benzer görünümdedirler. Bakteri ve mayalarda bu şekilde birleşmiş veya farklılaşmış hücreler yoktur.

Kaynak: Mikrobiyoloji.org

Mortalite
Mortalite oranı veya kaba ölüm hızı (bir hastalıktan veya genel olarak) genelde yıllık hesaplanan, her 1000 kişi başına ölümlerin sayısının oranıdır.
Mutasyon
Mutasyon ya da değişinim, bir canlının genomu içindeki DNA ya da RNA diziliminde meydana gelen kalıcı değişmelerdir. Mutasyona sahip bir organizma ise mutant olarak adlandırılır.

N

N95 Solunum Maskesi
Giyeni havadaki parçacıklardan ve yüzü kirleten sıvıdan korumak için kullanılan kişisel koruyucu ekipmandır.
Negatif Basınçlı İzolasyon Odası
Bulaşıcı hastalıkları olan hastalar için özel olarak tasarlanmış odalardır. Bu odalar, odada dolaşan havanın hastanenin herhangi bir yerine bulaşmasını önler.

P

Pandemi
Dünyada eşzamanlı olarak birçok kıtada ve ülkede çok yaygın bir şekilde görülebilen ve çok fazla sayıda insanı tehdit eden bulaşıcı hastalıklara verilen isimdir.
Patojen
Hastalığa neden olan her türlü organizma ve madde. Bu terim çoğunlukla çok hücreli organizmaların işleyişini ve hücre bütünlüğünü bozan yapılar için kullanılır; ancak bunun yaninda, tek hücrelileri etkileyen patojenler de vardır.
PCR Testi
Yeni tip koronavirüsü saptamada iki ana test kullanılmaktadır. Bunlardan biri hızlı tanı testi olarak bilinen testlerdir. Cihaz gerektiren testlere ise PCR testi denir. Açılımı “Polimeraz Zincir Reaksiyonu” olan PCR, canlıların kullandığı DNA kopyalayan enzimlerin laboratuvar ortamında DNA’nın sadece belirli bir kısmının çoğaltılması için kullanıldığı bir moleküler biyoloji yöntemidir. Diğer kullanım alanlarının dışında, hızla milyonlarca kopya oluşturabildiği ve belirli bir DNA bölgesine özel olması nedeniyle bir canlının ya da genin ortamda bulunup bulunmadığını tespit etmek için de kullanılabilir.  SARS-CoV-2’nin varlığının araştırılmasında genellikle qRT-PCR ismi verilen özelleşmiş bir yöntemi kullanılır. PCR tekniği, “hızlı kit” adıyla da anılan testlere göre daha isabetlidir ancak daha uzun vakit alır.

Üsküdar Üniversitesi’nden Prof. Dr. Tayfun Uzbay’a göre PCR testleri, asıl tanı testleri olarak kabul edilir ve virüsün kimliğini kesin olarak ortaya koyar. Dolayısıyla PCR testlerinin güvenilirliği hızlı tanı testlerine göre daha fazladır.

Kaynak: Independent Türkiye

Pik Noktası
Pik, zirve, doruğa ulaşmak, doruk, en üst sınır, rekor düzeyi, en yoğun, tavan yapmak gibi anlamlar taşımaktadır. Covid-19 salgını sırasında oldukça kullanılan “pik noktası”, vaka sayısının en yüksek olduğu nokta anlamına gelmektedir.
Plazma Tedavisi
Kovid-19’dan kurtulan kişilerin kanında bu virüse karşı oluşan antikorların, hastalıkla mücadele eden ve özellikle de ağır durumdaki kişilere nakledilmesiyle uygulanacak bir yöntemdir. Kan bağışlayacak kişilerin belirtilerinin bağıştan 14 gün öncesinde tamamıyla ortadan kalkmış olması gerekmektedir. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) plazma tedavisinin Kovid-19 için potansitel tedavilerden biri olduğunu söylediği bildirilmiştir.

Ayrıntılı bilgi için bu makaleye göz atabilirsiniz.

Pnömoni
Pnömoni, ya da yaygın bilinen adıyla zatürre, akciğerdeki hava keseciklerinin iltihaplı bir sıvı ile dolmasıdır. Virüsler, bakteriler ve nadir olarak mantar enfeksiyonlarının akciğerlere ulaşmasıyla oluşan zatürre oldukça bulaşıcıdır. Zatürre ülkemizde 0-4 yaş arası çocuklarda ilk sıradaki ölüm nedenlerinden biridir.

Ayrıntılı bilgi için bu yazıya göz atabilirsiniz.

R

Remdesivir
Nükleotid analogları sınıfına ait yeni bir antiviral ilaçtır. Gilead Sciences tarafından Ebola virüsü hastalığı ile Marburg virüsü enfeksiyon tedavisi için geliştirilmiş ilacın daha sonra aralarında respiratuvar sinsitiyal virüsü, Junin virüsü, Lassa ateşi virüsü, Nipah virüsü, Hendra virüsü ve koronavirüslerin de (MERS ve SARS virüsleri dahil) yer aldığı diğer tek sarmallı RNA virüslerine karşı antivirütik aktivite gösterebildikleri bulunmuştur.

Ayrıntılı bilgi için bu habere göz atabilirsiniz.

S

SARS-CoV-2
COVID-19 hastalığına neden olan yeni koronavirüsün adıdır.

Kaynak: WHO

Self-karantina
Kişinin virüse maruz kaldıkan sonra evde olabildiğince diğer insanlardan uzak bir şekilde durmasıdır.

Ayrıntılı bilgi için bu yazıya göz atabilirsiniz.

Semptom
Alışılmışın dışında bir durum nedeniyle vücut işlevlerindeki bozukluklardır. Belirti.

Ayrıntılı bilgi için bu yazıya göz atabilirsiniz.

Seroloji Testi
Enfeksiyon ve kan yoluyla bulaşan hepatit gibi, bir hastalık şüphesi olduğunda sık yapılan tıbbi kan testidir. Seroloji tahlilinin amacı vücudun, virüs bakteri ve parazit gibi bir takım mikroorganizmalara(mikroplara) karşı ürettiği antikorların var olup olmadığını bulmaktır.Kolay uygulanabilir olması ve kısa sürede sonuç vermesi bakımından sıkça tercih edilir.Test sonucunda elde edilen bulgulara göre antikorların ve mikropların yapısı araştırılır. Araştırmaların sonucunda ise hastalığın tanısı yapılır ve tedavi yoluna gidilir.

Ayrıntılı bilgi için bu yazıya göz atabilirsiniz.

Sepsis
Enfeksiyona karşı vücudun verdiği cevabın organlara zarar vermesiyle ortaya çıkar. Şok, organ yetmezlikleri ve özellikle de erken tanınıp tedavi edilmezse ölüme yol açar. Aşı, antibiyotik ve yoğun bakım uygulamalarındaki tüm ilerlemelere rağmen enfeksiyondan ölümün en sık nedenidir.

Ayrıntılı bilgi için bu yazıya göz atabilirsiniz.

Sitokin Fırtınası
Vücudun çok fazla sitokini kana çok hızlı bir şekilde serbest bıraktığı şiddetli bir bağışıklık reaksiyonuna denir. Sitokinler normal bağışıklık tepkilerinde önemli bir rol oynar, ancak büyük bir miktarının vücutta bir kerede salınması zararlı olabilir. Bir enfeksiyon, otoimmün durum veya başka bir hastalığın bir sonucu olarak bir sitokin fırtınası oluşabilir. Bazı immünoterapi tipleri ile tedaviden sonra da ortaya çıkabilir. Belirti ve semptomlar arasında yüksek ateş, iltihaplanma (kızarıklık ve şişlik) ve şiddetli yorgunluk ve bulantı bulunur. Bazen bir sitokin fırtınası şiddetli veya hayatı tehdit edici olabilir ve çoklu organ yetmezliğine yol açabilir.

Kaynak: NIH

Ayrıntılı bilgi için bu yazıya göz atabilirsiniz.

Sporadik
Yayılma göstermeksizin birbirinden ayrı vakalar halinde görülen; ayrı vakalar halinde oluşan.

Kaynak: Tıbbi Terimler Sözlüğü

Bkz: Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Tufan,;”Normalleşme dediğimiz şey tamamen eskiye dönme asla olmamalı. Pandemi devam ediyor. Bitmedi. Ülkemiz için pandemi kontrol altında, iyi gidiyoruz; ancak sosyal mesafeye dikkat ettiğimiz, toplum içerisinde maske taktığımız sürece iyiyiz. Çünkü vaka sayısının azalması, sıfırı bulması ya da sporadik (seyrek) vakaların dönemine henüz gelmedik. Buna ‘yeniden normalleşme’ diyoruz. Yeniden normalleşme sürecinde evet hayat devam ediyor ama tedbirleri elden bırakmadan. Tedbirleri elden bıraktığımızda gelebilecek olan artçı vaka artışları kaçınılmaz da olabilir. Tamamen eskiye döndük, eskinin normali, diye bir şey yok” (10 Mayıs 2020)

Sosyal Mesafe
Bulaşıcı bir hastalığın yayılmasını durdurmak veya yavaşlatmak amacıyla belirli bir toplulukta kişiden kişiye teması azaltmak için alınan önlemlerdir. Önlemler arasında evden çalışma, ofisleri ve okulları kapatma, etkinlikleri iptal etme ve toplu taşıma araçlarından kaçınma, zorunlu sosyalleşme halinde arada en az bir metre boşluk bırakmak, el sıkma, sarılma ve öpüşme gibi sosyal temaslardan uzak durmak sayılabilir.
Süpertaşıyıcı
Ortalama hastalık bulaştıran birine göre orantısız olarak çok sayıda insana hasatalık bulaştırabilen ve hastalık belirtisi göstermediği tahmin edilen kişidir.

Ayrıntılı bilgi için bu yazıya göz atabilirsiniz.

Sürü Bağışıklığı
Toplumda yeterli sayıda insanın, herhangi bir enfeksiyona karşı topluca bağışıklık geliştirmesi. Sürü bağışıklığı sağlamak için nüfusta gerekli bağışıklık oranının yüzde 70-80 olması gerekir. Aşı ile sağlanamıyorsa, bu bağışıklığı oluşturmanın tek yolu, nüfusun çoğunluğunun hastalığa yakalanmasıdır.

Ayrıntılı bilgi için bu habere göz atabilirsiniz.

Sürveyans
Sürveyans belirli bir popülasyonda meydana gelen olaylar ile ilgili verilerin toplanması, yönetilmesi, analiz edilmesi ve raporlanması faaliyetlerini kapsayan dinamik bir süreçtir.

Kaynak ve ayrıntılı bilgi için bu makaleye göz atabilirsiniz.

T

Temas İzleme
Bulaşıcı bir hastalığa maruz kalan insanları tespit etme, değerlendirme, yönetme ve hastalığın başka insanlara bulaşmasını önleme süreci.

Kaynak: DSÖ

Temas İzolasyonu
Temas yoluyla bulaşan hastalıkların yayılımının engellenmesi için uyulması gereken önlemler paketidir.

Kaynak ve ayrıntılı bilgi için bu makaleye göz atabilirsiniz.

V

Vaka Kümeleri
Zaman, coğrafi konum ve/veya ortak maruziyetlerle kümelenmiş vakalar yaşayan ülkeler/bölgeler.

Kaynak: Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü

Vaka Ölüm Oranı
Bulaşıcı bir hastalıktan ölüm riski tahminidir. VÖO, belirli bir zaman diliminde bir hastalığın neden olduğu ölüm sayısının o hastalığın vaka sayısına bölünmesiyle hesaplanır. CFR, belirli bir zaman diliminde bir hastalığın neden olduğu ölüm sayısının o hastalığın vaka sayısına bölünmesiyle hesaplanır. VÖO, zamana ve yere bağlıdır ve diğerlerinin yanı sıra vakaların teşhis hızı, sağlık sistemi kapasitesi, yaş ve diğer demografik özellikler gibi birçok farklı faktör VÖO’yu etkileyebilir.
Ventilatör (Solunum Cihazı)
Havayı akciğerlerin içine ve dışına hareket ettirerek mekanik solunum sağlamak suretiyle fiziksel olarak nefes alamayan veya yetersiz nefes alan bir hastaya nefes vermek için tasarlanmış makinedir.
Viroloji
Viroloji, virüsleri ve virüslerin özelliklerini konu alan bilim dalı. Viroloji genellikle mikrobiyoloji veya patoloji’nin bir parçası olarak gösterilen; organik virüsleri, zincirlerini, sınıflandırılmalarını, hücrelere giriş yollarını ve hastalığa yol açışlarını inceler.

Y

Yakın Temas
Yakınlığı veya bilinen bir vakaya maruz kalması nedeniyle bulaşıcı bir hastalık riski altında olabilecek bir kişiye denir.  Yakın temasın kesin tanımı hastalığa göre değişir; Yakın temas, COVID-19 için ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri tarafından virüs bulaşmış bir kişinin 6 feet yakınında uzun süre olan veya enfekte kişinin salgılarıyla doğrudan temas halinde olan bir kişi olarak tanımlanır.

Kaynak: CDC 

Z

Zoonotik Virüs
Kaynağı hayvanlar olan ve insanlara geçebilen virus.

Ayrıntılı bilgi için bu yazıya göz atabilirsiniz.